X
تبلیغات
آموزشی - سیری در آزمایش های علوم
آموزش و مشاوره

 

 

 

 

 

آزمایش های علوم سال سوم راهنمایی

 

 

 


آزمایش کنید صفحه ی2 و 3

یکی از جسم های صفحه ی بعد را درون یک جعبه ی کفش قرار دهید و درآن ران ببندید . از دانش آموزان بخواهید بدون باز کردن در جعبه شکل آنها را پیش بینی کند ، به عبارت دیگر درباره ی شکل و جنس جسمی که در جعبه قرار دارد حدس هایی بزنید یا تصویری  از آن را رسم کنید ؟

جواب : بطور دقیق نمی توان جسم درون جعبه را شناسایی کرد . اما می توان با بررسی رفتاری که جسم از خود نشان می دهد درمورد شکل و ساختمان آن حدس هایی زد .

 

آزمایش صفحه 21 و 22

مواد و وسایل مورد نیاز:

یک باتری کتابی 9ولتی، یک لامپ 9 ولتی و سر پیچ ، دو میله ی کربنی ، مقداری سیم ، ورقه ی مقوایی کوچک کمی بزرگتر از قطر دهانه ی لیوان آب مقطر، نمک خوراکی، 3 لیوان یکبار مصرف

روش کار: مداری مطابق شکل کتاب درسیتان ببندیدو سپس به کمک آن آزمایش های زیر را انجام دهید :

1-     دو میله ی کربنی را برای مدت کوتاهی در لیوان پر از آب مقطر وارد کنید. مشاهده خود را یادداشت کنید.

جواب: لامپ روشن نمی شود

2-     دو میله ی کربنی را در لیوان پر از آب معمولی وارد کنید. مشاهده خود را یادداشت کنید.

جواب: لامپ روشن می شود اما خیلی ضعیف

3-     مقداری نمک خوراکی در یک لیوان پر از آب مقطر وارد کنیدوبه هم بزنید  چه مشاهده می کنید؟

جواب : نور لامپ قوی تر می شود و رسانه الکتریکی بیش تر می شود.

·         نکته : طی مراحل 1 تا 3 با افزایش یون ها در محلول، رسانایی الکتریکی بیش تر می شود

4-     مقدار نمک خوراکی را تا دو برابر آزمایش پیش افزایش دهید. مشاهده خود را یادداشت کنید. از انجام دادن  این آزمایش چه نتیجه ای می گیرید؟

جواب:  نور لامپ باز هم قوی تر می شود، نتیجه می گیریم که هر چه مقدار نمک را زیاد کنیم یون ها ی بیشتری درآب آزاد می شوند و رسانایی بیشتر می شود که در نهایت نور لامپ قوی تر می شود

5-     آزمایش بند 3 را با شکر ، سرکه، الکل، آب لیمو و جوش شیرین تکرار کنید.

 

جواب: شکر و الکل                                  غیر الکترولیت

سرکه، آبلیمو، جوش شیرین                           الکترولیت 

 

6-آیا می توان همه ی ترکیب های یونی را که با نام عمومی نمک شناخته می شود الکترلیت دانست؟

برای نمونه کلسیم کربنات ( آهک مرده ) و کلسیم سولفات (کچ) آزمایش کنید ؟

جواب : خیر همه ی ترکیبات یونی درآب حل نمی شوند

آزمایش صحفه ی   22-23-24

مواد و وسایل مورد نیاز : کاغذ لیتموس ، آب مقطر ، یک نی پلاستیکی ، یک لیوان ، یک تخم مرغ ، براده ی آهن ، محلول برومو تیمول بلو ، هیدروکلریک اسید ( جوهرنمک ) محلول فنول فتالین ، قطره چکان ، محلول سود ( سدیم هیدروکسید )

روش کار :

1-     باکمک کاغذ لیتموس اسید یا یاز بودن هریک ازمواد زیر را مشخص کنید

« افشره  ، میوه هایی مانند کیوی ، سیب ، پرتغال ، گوجه فرهنگی ، جوش شیرین ، صابون ، قرص آسپرین ، مایع سفید کننده ، اسید باطری ، مایع ظرف شویی ، شامپو ، نوشابه گازدار »

·         توجه : مواد جامد را پیش از آزمون درآب مقطر حل کنید

جواب :  هرکدام که کاغذ لیتموس را قرمز کرد اسید است و آبی کرد باز است

2-     یک لیوان را پر از آب کنید و به آن چند قطره محلول برموتیمول بلو اضافه کنید. اگر محلول شما کمی زرد رنگ بود به آن چند قطره محلول جوش شیرین بیفزائید تا محلول آبی رنگ شود. سپس با کمک یک نی پلاستیک به مدت دو تا چند دقیقه هوای بازدم خود را به درون محلول آبی رنگ بدمید، چه روی می دهد؟ چرا؟

جواب :  رنگ آبی کم کم از بین می رود زیرا برموتیمول بلو و جوش شیرین خاصیت بازی دارند و رنگ محلول آبی است وقتی به داخل محلول می دمیم c  وارد محلول شده و با آب تشکیل اسید می دهد که اثر بازها را

خنثی می کند و رنگ آبی از بین می رود و رنگ آن زرد کمرنگ می شود.

3-     30 قطره محلول رقیق HCL  را در یک نعلبکی بریزید و به آن یک قطره محلول فنول فتالین بیفزایید

آب + Nacl          NaoH           + Hcl   محلول بیافزائید. سپس قطره قطره محلول رقیق سدیم هیدروکسید به آن اضافه کنید تا محلول رنگ ارغوانی بسیار کم رنگی پیدا کند. اگر این رنگ به صورتی گرایید، در این صورت یک قطره Hcl به آن اضافه کنید با این کارشما یک واکنش خنثی شدن را انجام داده اید.

·         در واقع محلول حاصل نه اسید و نه باز است .(بااین کار یک اسید را با یک باز خنثی کردید )  از واکنش اسید با باز ماده تازه ای بدست می آید که به آن نمک می گویند

4-     مقداری براده ی آهن در لیوانی که تا نیمه محلول Hcl دارد، بریزید. چه مشاهده می کنید؟

جواب :  شروع به واکنش کرده و گازی از محلول متصاعد می شود

5-      آیا می توانید با آزمایش گاز حاصل از این واکنش را شناسایی کنید؟

جواب : بله یک کبریت افروخته ای را به آن نزدیک می کنیم . یک انفجار ضعیف صورت می گیرد که نشان دهنده وجود گاز هیدروژن است که با اکسیژن هوا ترکیب شده و آب تولید می شود.

6-     یک تخم مرغ را در لیوانی که تا نیمه Hcl دارد، بیندازید. چه مشاهده می کنید؟ آیا می توانید با ازمایش گاز حاصل از این واکنش را شناسایی کنید؟ اگر تخم مرغ چند دقیقه در این محلول باقی بماند چه روی می دهد؟ چرا؟

جواب : حباب های گازی از آن تولید می شود

جواب :  بله اگر کبریت افروخته ای را به آن نزدیک کنیم خاموش می شود که نشان دهند وجود گاز کربن دی اکسید است.  

جواب :  پوسته تخم مرغ نرم می شود ، زیرا کلسیم موجود در پوسته که عامل سفتی آن است در اسید حل می شود.

 

آزمایش صفحه 28

یک ران مرغ پخته و یا جسد مرده ی یک حیوان را در عمق 20 سانتی متری خاک در هوای آزاد قرار دهید. پس از دو هفته آن را از زیر خاک خارج کنید . چه تغییراتی مشاهده می نمایید؟چه عواملی سبب این تغییرات شده است؟

جواب : رنگ آن تیره شده، بوی نامطبوعی از آن به مشام می رسد و قسمت های گوشتی و نرم آن تقریبا ً از بین رفته است - عواملی مثل تک سلولی های موجود در خاک و اکسیژن

 

آزمایش صفحه 41  

ظرف بزرگی را پر از آب کنید و از قسمت میانی روی شعله نگه دارید . روی سطح آب دو تکه مقوا قرار دهید پس از مدتی شعله را خاموش کنید و در دو طرف ظرف یک قطره جوهر بچکانید، نتیجه مشاهدات خود را باز گو کنید

جواب :  دو تکه مقوا از هم دور می شوند. قطره های موجود در دو طرف ظرف پایین رفتند و به سمت وسط حرکت کردند و از قسمت میانی (وسط) به طرف بالا آمدند

فعالیت صفحه 48و51

تلسکوپ بسازید

ابزار مورد نیاز: دو لوله مقوا، دو عدسی خوب با فاصله کانونی 2 تا 3 سانتی متر (عدسی چشمی) و 25 تا 30 سانتی متر (عدسی شی)

روش کار: لازم است عدسی را طوری در دهانه نصب کنید که مسیر نوری هر دوی آنها کاملا ً در امتداد هم باشند.

زاویه یاب بسازید

ابزار مورد نیاز: نی نوشابه، نقاله، پیچ و شاغول

روش کار :  با چسباندن یک نی نوشابه به قاعده ی نقاله زاویه یاب ساده ساخته می شود. به پیچی که از مرکز نقاله می گذرد و به پایه چوبی متصل است، یک شاغول بیاویزید. این شاغول هم قائم بودن پایه را نشان می دهد و هم ارتفاع ستاره را می تواند حساب کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فعالیت صفحه 51

چگونگی اندازه گیری فاصله با جسمی که بطور مستقیم قابل دسترس نیست

ابزار: زاویه یاب ساده

روش کار:ابتدا دو نقطه ی B,A را با فاصله ی مینی روی زمین انتخاب کنید،

سپس با زاویه یاب، از نقطه A به جسم مورد نظر نگاه کنید. زاویه دید شما با خط AB مشخص می شود. آن را (a) بنامید همین عمل را در نقطه B انجام دهید و زاویه (b) راهم مشخص کنید. سپس فاصله ی A تا B را با متر اندازه بگیرید.

A

B

H

35

55

پس از آن بر روی کاغذ با مقیاس مثلا ً  مثلثی با همان زاویه رسم کنید و قاعده ی آن را  AB انتخاب کنید    بنامید و ارتفاع مثلث را رسم کنید و  بنامید  را با خط کش دقیق اندازه بگیرید حالا با یک تناسب اندازه H را که فاصله ی مورد نظر است پیدا کنید .

 

 

 


اندازه گیری کنید صفحه 59

ابزار مورد نیاز : نیرو سنج ، قطعه چوب، نخ

روش کار:

قطعه چوب را به یک نیرو سنج متصل کنید وآن را  روی سطح افقی یک میز، به آرامی به اندازه یک متر جا به جا کنید. هنگام حرکت به نیرو سنج نگاه کنید و مقداری نیروی وارد بر چوب را در زمان حرکت بخوانید. سپس مقدار کار انجام شده راروی چوب  حساب کنید.چه نیرویی کار انجام داده است؟ این آزمایش را روی سطح شیب دار هم انجام دهید.

جواب: اندازه گیری نیرو توسط نیروسنج و با استفاده از معادله ی کار محاسبه می شود.

جابه جایی ×نیرو= کار

1متر= جابه جایی

عدد روی نیروسنج=نیرو

؟= کار

 

 

آزمایش صفحه 70

ابزار مورد نیاز:خط کش، نیرو سنج، چند وزنه

شرح: مزیت مکانیکی اهرم های نوع اول ، نوع دوم، نوع سوم را آزمایش کنید:                                         = مزیت مکانیکی

 

آزمایش صفحه 71

به کمک یک قرقره  ثابت ویک قرقره متحرک، یک وزنة معین و یک نیرو سنج دربارة مزیت مکانیکی قرقرة ثابت و متحرک تحقیق کنید؟

جواب : درقرقره ی ثابت نیرویی که نیروسنج نشان میدهد با وزنه برابر است پس مزیت مکانیکی ان یک است در قرقره ی متحرک نیروسنج نصف وزنه است یعنی نیروی مقاوم دوبرابر نیروی متحرک است .پس مزیت مکانیکی دو است

 

آزمایش صفحه72

به کمک وسیله های ساده ای که در اطراف شما است یک چرخ و محور بسازید .مثلا می توانید از یک سینی گرد یا چرخ سه چرخه به عنوان چرخ و میله ی چوبی یا فلزی به عنوان محور استفاده کرد. دقت کنید که چرخ در نقطه ی اتصال به محور نلغزد . حالا یکی از دانش آموزان چرخ را دست بگیرد و بچرخاند یک دانش آموز دیگر محور را با دو دست محکم  بگیرد و سعی کند از حرکت آن جلوگیری کند چه اتفاقی می افتد ؟

جواب : چون محور به چرخ متصل است و شعاع چرخ بسیار بیشتر از شعاع محور است دانش آموزدوم هرچه قوی تر باشد نمی تواند محور را نگه دارد که نچرخد و میله داخل دست اومی چرخد .

سپس سعی کنید با چرخاندن محور ، چرخ را به حرکت درآورید . درکدام حالت نیرو افزایش ودرکدام حالت کاهش می یابد ؟

جواب :درحالتی که چرخ را بچرخانیم افزایش نیرو درحالتی که محور بچرخانیم کاهش نیرو صورت می گیرد

 

آزمایش صفحه74

ابزار مورد نیاز : نیرو سنج ، چهارچرخ کوچک ،وزنه ،تخته ی یک متری بعوان سطح شیب دار

شرح آزمایش : ابتدا وزنه را با نیرو سنج بیاویزید و وزن آن را اندازه بگیرید وزن چهارچرخه را نیز جداگانه اندازه بگیرید وزنه را روی چهارچرخه بگذارید و آن را روی سطح شیبدار قرار دهید بانیروسنج چهارچرخ را به آرامی به طرف بالا بکشید .دقت کنید که در هنگام کشیدن چهار چرخه نیروسنج موازی سطح شیبدار باشد. نیروسنج چه نیروی رانشان می دهد ؟

مزیت مکانیکی سطح شیب دار را محاسبه کنید ؟

باتوجه به آزمایشات فوق به سوالات پاسخ دهید :

1  - اگر شیب سطح شیبدار  زیاد شود مزیت مکانیکی ان زیاد می شود یا کم ؟

2  - مزیت مکانیکی یک سطح شیب دار طویل بیشتر است یا سطح شیب دار کوتاه ؟ ( ارتفاع دوسطح از زمین یکسان است )

3     - آیا مزیت مکانیکی یک سطح شیب دار می تواند کمتر از یک باشد ؟

 

 

آزمایش کنید صفحه ی 81

یک لوله PVC  به قطر 6 یا 10  سانتی متر و به ارتفاع 1متر تهیه کنید . یا یک بطری نوشابه خانوادگی

1-    روی بدنه ی این لوله در نقاط 25 ،50 ،75 سانتی متر از انتهای ان سوراخ هایی به نیم سانتی متر ایجاد کنید . برای انجام این کار از دستگاه سوراخ کن یا پیچ گوشتی استفاده کنید

2-    یک انتهای لوله را با یک درپوش مناسب کاملا مسدود کنید وآن را عمودی روی مکانی بالاتر از سطح زمین بگذارید .

3-   سوراخ را با خمیر مسدود کنید و لوله را ازآب پرکنید سپس ناگهانی سوراخ را باز کنید . به چگونگی ریزش آب ازسوراخ ها توجه کنید . از این آزمایش چه نتیجه می گیرید ؟

جواب : آب از سوراخ پایینی با فشار بیشتر و از سوراخ بالایی با فشار کمتر خارج می شود ( نتیجه می گیریم  که هرچه ارتفاع آب بیشتر باشد فشار بیشتر است )

 

 

 

آزمایش کنید صحفه ی 83

 

1-     در یک قوطی نوشابه خالی، مقداری آب داغ بریزید. سپس آب داغ را خالی کنید و بلافاصله با انگشت خود درِ قوطی را مسدود نمائید. حالا روی قوطی آب سرد بریزید. چه اتفاقی می افتد؟چرا؟

جواب:  بدنه ی قوطی  به سمت داخل فرو می رود. زیرا بر اثر سرما، بخارآب داخل قوطی به مایع تبدیل شده ، حجمش کم می شود و در نتیجه فشار داخل قوطی کم می شود و چون فشار هوای بیرون بیشتر از درون قوطی است بدنه قوطی به سمت داخل فرومی رود

2-      لیوان را از آب پر کنید یک برگ کاغذ کلفت را روی درآن بگذارید لیوان را سروته کنید . چه اتفاقی می افتد ؟ چرا ؟

جواب : ورقه ی کاغذ به در لیوان می چسبد و مانع ریختن آب می شود .چون هوا نمی تواند وارد لیوان شود . فشار هوای بیرون مانع ریختن آب می گردد .زیرا فشار هوا درتمام جهات ها منتقل می شود . بنابرین از سمت پایین فشار به ورق کاغذ وارد شده و مانع ریختن آب می شود .

 

مشاهده کنید صحفه ی 86

وسایل لازم :  یک میله ی پلاستیکی مانند خودکار معمولی یا یک شانه پلاستیکی که بدنه ی پلاستیکی دارد، پارچه ی پشمی یا موی سر خود ، کاغذ

شرح  : میله ی پلاستیکی یا شانه را به موی سر خود مالش دهید وآن را به تکه های کوچک کاغذ نزدیک کنید . چه اتفاقی می افتد ؟

جواب :  تکه های کاغذ را به خود جذب می کند

سعی کنید بادکنیکی را بدون اسستفاده از چسب به دیوار بچسبانید

جواب : بادکنک را با  پارچه پشمی مالش دهید تا باردارشود . اکنون اگر بادکنک را به دیوار نزدیک کنیم بادکنک به دیوار می چسبد .

 

آزمایش کنید صفحه ی 87  

ابزار لازم : بادکنک 2 عدد ، پارچه ی پشمی ، نخ

شرح  آزمایش: دوبادکنک و یک تکه پارچه ی پشمی تهیه کنید به داخل بادکنک بدمید و دهانه ی انها را محکم ببندیند

1-   یکی از بادکنک ها را با پارچه و بار دیگر بادکنک را به تکه های کاغذ نزدیک کنید. چه روی می دهد؟

جواب:  هر دو تکه های کاغذ را جذب می کند

2-     بادکنک را توسط یک نخ آویزان کنید و آن را با پارچه مالش دهید اکنون پارچه را بدون تماس بادکنک، به آن نزدیک کنید. چه روی می دهد؟

جواب: بادکنک به سمت پارچه حرکت می کند

3-     دو بادکنک را مطابق شکل در نزدیکی یک دیگر آویزان کنید. با مالش پارچه به آنها بادکنک ها را بار دار کنید. چه روی می دهد؟

 


 جواب: بادکنک ها از هم دور می شوند.

تفسیر کنید صفحه 88

موارد مورد نیاز: میله پلاستیکی- بادکنک- پارچه پشمی - نخ

شرح آزمایش: به وسیله ی یک میله پلاستیکی، یک بادکنک و یک تکه پارچه پشمی، آزمایش های زیر را انجام دهید.

1-     بادکنک را آویزان کنید و آن را با پارچه پشمی مالش دهید.

2-     میله ی پلاستیکی را با پارچه ی پشمی مالش دهید. ابتدا پارچه و سپس میله ی پلاستیکی را به بادکنک نزدیک کنید.

با توجه به نتیجه آزمایش ها، مشخص کنید که بار الکتریکی میله مشابه بار الکتریکی بادکنک است یا بار الکتریکی پارچه؟

جواب:  (بار الکتریکی میله پلاستیکی مشابه بادکنک است چون همدیگر را می رانند.)

-         بار الکتریکی که در بادکنک ایجاد می شود بار منفی است و بار الکتریکی که در پارچه ایجاد می شود بار مثبت است

-         بار الکتریکی میله ی پلاستیکی مشابه بار الکتریکی بادکنک است.

-

-          --

 

 

 


آزمایش کنید صفحه ی89

ابزار مورد نیاز: میله پلاستیکی- پارچه پشمی - دو میله ی شیشه ای کوچک - کیسه نایلونی

شرح آزمایش

1-   میله های شیشه ای را با کیسه نایلونی مالش دهید و از این طریق به میله ها بار الکتریکی بدهید. یکی از میله ها را بیاویزید و دیگری را به نزدیک کنید. چه اتفاقی می افتد؟

جواب: دو میله ی شیشه ای همدیگر را می رانند

2-   میله ی پلاستیکی را با مالش به پارچه پشمی، باردار کنید و آن را به میله آویخته شده نزدیک کنید. سپس پارچه پشمی را به میله ی شیشه ای نزدیک کنید. چه روی می دهد؟ آیا بار شیشه مثبت است یا منفی؟

جواب: میله ی پلاستیکی میله ی شیشه ای را جذب می کند. پارچه پشمی میله ی شیشه ای را می راند. میله ی شیشه ای دارای بار مثبت و پلاستیک بار منفی، میله ی شیشه ای را جذب می کند.

 

برق نما بسازیم صفحه 89

ابزار مورد نیاز: بطری شیشه ای (بطری مربا) با در پلاستیکی - میله ی فلزی - قرص فلزی(سکه) - ورقه نازک فلزی(زر ورق)

برق نما وسیله ای است که به کمک آن می توان آزمایش های ساده

 الکتریسیته را انجام داد.

شرح کار: ابتدا مانند شکل میله را از در پوش بگذارید و یک سر آن را به قرص فلزی لحیم کنید. سپس ورقه نازک فلزی را مثل عدد 8 تا کنیدو روی قسمت پایین میله با نوار چسب بچسبانید. ورقه را چند بار بازو بسته کنید تا به راحتی بتوانند از هم جدا شوند یا به هم بچسبند. حالا میله را وارد بطری کنید.

-         به کمک بار نما باردار بودن یک جسم را نشان می دهیم.

 

 

 


آزمایش کنید  صفحه 90

ابزار مورد نیاز : میله ی پلاستیکی ، میله ی شیشه ای

شرح آزمایش:

1-   یک میله ی پلاستیکی و یک میله ی شیشه ای را بار دار کنید.

2-   به نوبت میله ی پلاستیکی و شیشه ای را بدون تماس، به کلاهک الکتروسکوپ نزدیک نمائید و سپس از آن دور کنید. چه روی می دهد؟ 

جواب: ورقه نازک فلزی باز و دوباره بسته می شود.

3-   میله ی پلاستیکی (یا شیشه ای) باردار را به کلاهک تماس دهید و سپس از آن دور کنید چه روی می دهد؟

جواب:دو ورقه ی فلزی از هم باز می شوند و همانطور می مانند

4-     ابتدا میله ی شیشه ای و سپس میله ی پلاستیکی باردار را بدون تماس به کلاهک به الکتروسکوپ  که در مرحله 3 به آن بار الکتریکی داده اید نزدیک کرده و از آن دور کنید چه روی می دهد؟

شکل 3 نتیجه ی آزمایش های بالا را تحلیل کنید. سپس در دفتر علوم خود بنویسید که چگونه می توان به کمک الکتروسکوپ

الف) نشان داد یک جسم بار الکتریکی دارد یا ندارد؟

جواب: اگر جسم باردار باشد و آن را به کلاهک برق نما نزدیک کنیم ورقه ها حرکت می کنند.

ب) نوع بار الکتریکی یک جسم را مشخص کرد؟

جواب: ابتدا الکتروسکوپ را به وسیله ی ماده ای که بار مشخص دارد باردار می کنیم و بعد جسم مورد نظر را به کلاهک نزدیک می کنیم. اگر ورقه ها از هم باز شدند. بار جسم با الکتروسکوپ همنام است. ولی اگر ورقه ها جذب شدند بار جسم با بار الکتروسکوپ مخالف است.

توجه: اگر در مرحله ی 3 برق نما با میله شیشه ای باردار شده باشد، با نزدیک کردن میله شیشه ای به کلاهک، ورقه ها بازتر می شوند و با نزدیک کردن میله های پلاستیکی ورقه ها به هم نزدیک می شوند. اما اگر برق نما با میله ی پلاستیکی باردار شده باشد با نزدیک کردن میله ی پلاستیکی به کلاهک، ورقه ها از هم بازتر می شوند و با نزدیک کردن میله ی شیشه ای ورقه ها به هم نزدیک می شوند.

 

 

 

مشاهده کنید صفحه 92

ابزار مورد نیاز: میله پلاستیکی - پارچه پشمی - الکتروسکوپ

شرح :

1-     با تماس انگشت به کلاهک الکتروسکوپ، مطمئن شوید که الکتروسکوپ بدون بار الکتریکی است.

2-     با مالش پارچه به میله پلاستیکی، به آن بار الکتریکی بدهید.

3-     میله پلاستیکی باردار را بدون اینکه با آن تماس داشته باشید به کلاهک الکتروسکوپ نزدیک کنید. در این حالت، ورقه های الکتروسکوپ از یکدیگر دور می شوند(شکل الف)

4-     در حالی که میله ی پلاستیکی نزدیک کلاهک الکتروسکوپ است انگشت خود را به کلاهک الکتروسکوپ تماس دهید و سپس از آن جدا کنید شکل(ب و پ) در این حالت  ورقه ها ی الکتروسکوپ چگونه قرار می گیرند؟

جواب: ور قه های الکتروسکوپ به هم نزدیک می شود.

5-     بعد از آن که انگشت خود را روی کلاهک برداشتید، میله ی پلاستیکی را از آن دور کنید. در این حالت به انحراف ورقه های الکتروسکوپ توجه کنید. (شکل ت)

جواب: ورقه ها از هم فاصله می گیرند.

 

 

 

آزمایش کنید صفحه 95

ابزار مورد نیاز: لامپ کوچک - یک قوه باطری - مقداری سیم

شرح: همانطور که در شکل کتاب  می بینید، دو سر سیم را در یک نقطه از هم جدا کنید.

1-     دو سر سیم را به هم بچسبانید تا مطمئن شوید لامپ در این حالت روشن می شود.

2-     مواد مختلف فلزی و غیر فلزی را بین دو سر سیم قرار دهید. چه مشاهده می کنید؟ چه نتیجه می گیرید:

جواب: اگر از فلز استفاده کنیم لامپ روشن می شود ولی اگر از نافلز استفاده کنیم، لامپ خاموش می شود پس نتیجه می گیریم فلزات رسانای الکتریکی و غیر فلزات نارسانا هستند

 

آزمایش کنید صفحه 97

ابزار مورد نیاز : لیمو ترش - تیغه نازک فلزی(مس- روی) - ولت سنج

شرح: یک لیمو ترش نسبتاً بزرگ فراهم کنید و آن را روی میز قرار

داده و آرام آن را به میز فشار دهید و بغلتانید. به طوری که پرده های داخل آن له و پاره شوند. ولی لیمو پاره نشود. دو تیغه کوچک و نازک فلزی غیر هم جنس مثلا ً یکی از جنس روی و دیگری از جنس مس را مطابق شکل در لیمو فرو ببرید. توجه کنید که تیغه ها با هم تماس نداشته باشند. با اتصال تیغه ها به یک ولت سنج اختلاف پتانسیل دو سر آن را اندازه بگیرید.

 

مشاهده کنید صفحه 98

یک لامپ را روشن کنید و پس از مدتی کوتاه خاموش کنید سپس ان را لمس کنید، چه تغییری کرده است؟

جواب:  لامپ گرم شده است و نشان دهنده ی این است که مقداری از انرژی الکتریکی به گرما تبدیل شده است.

 

اندازه گیری کنید صفحه 99

ابزار مورد نیاز: لامپ 3 ولتی - دو قوه ی 5/1 ولتی - دوآمپر سنج

1-     یک کلید

2-     یک ولت سنج

شرح: به کمک ابزار بالا مداری مطابق کتاب  شکل بسازید. وقتی کلید را می بندید لامپ روشن می شود. آمپرسنج ها(12A)، جریان الکتریکی در مدار و ولت سنج (V) اختلاف پتانسیل دو سر لامپ را نشان می دهند.

1-     آمپر سنج های 12A اندازه هایی را نشان می دهد. آیا این اندازه ها یکسان هستند یا خیر؟ از مقایسه ی آنها چه نتیجه ای می گیرید؟

جواب:  یکسان هستند. نتیجه می گیریم که در مدار سری و متوالی . شدت جریان در طول مدار ثابت است .

 

مشاهده کنید صفحه 101

1-  یک آهن ربای تیغه ای را از گرانیگاه بیاویزید .

2-  قطب Nآهن ربای  دیگری را به نوبت به قطب S,N آهن ربای آویخته شده نزدیک کنید.

3-  آزمایش کنید مرحله ی 2 را با قطب S تکرار نمائید.

توجه: درآهن ربا همیشه قطب ها ی هم نام همدیگر را می رانند و قطب ها غیر همنام همدیگر را جذب می کنند.

 

آهن ربا بسازید صفحه 102

ابزار مورد نیاز: یک تیغه ی آهنی – آهن ربا

شرح: یک تیغه ی آهنی را که خاصیت آهن ربایی ندارد فراهم کنید و با یک قطب آهن ربای تیغه ای چند بار و در یک جهت از ابتدا تا انتهای آن را مطابق شکل ، مالش دهید. با این عمل تیغه ی آهنی به آهن ربا تبدیل می شود. انتهای تیغه که محل برداشتن قطب مالش دهنده است، قطب غیر همنام قطب مالش دهنده می شود. در شکل تیغه AB را با قطب N مالش داده ایم ، انتهای B که محل برداشتن قطب N است به قطب S تبدیل می شود و ابتدای تیغه(یعنی A)

قطب N می شود.

A

S

S

N

N

B

 

 

 


آهن ربای الکتریکی  بسازید صفحه 103

ابزار مورد نیاز: میله کوچک آهنی- سیم نازک روکش- باطری 3یا 2 عدد

شرح:

1-     قوه ها (باطری ها) را درون یک لوله مقوایی(مطابق شکل) به دنبال یک دیگر قرار دهید. به این ترتیب، شما یک باطری ساخته اید .

2-     سیم را به دور میله ی آهنی بپیچید(حد اقل پنجاه دور) دقت کنید که سیم ها از یک جهت به دور میله پیچیده شوند.(مطابق شکل)

3-     به کمک باطری و میله ی سیم پیچی شده، یک مدار الکتریکی مانند شکل بسازید . کلید را وصل کنید و سنجاق یا میخ های آهنی را به میله نزدیک کنید. نتیجه گزارش کنید.

جواب: سنجاق یا میخ های آهنی توسط میله جذب می شوند . پس نتیجه می گیریم میله ی آهنی آهن ربا شده است.

 

 

آزمایش کنید صفحه 108

- یک تکه استخوان جوشیده شده و یک تکه استخوان تازه تهیه کنیدو اجزای آنها را به دقت، بررسی کنید و مقایسه کنید. چه تفاوتی بین اجزای آنها وجود دارد ؟(بهتر است استخوانها مشابه به هم باشند)

جواب: استخوان تازه سخت است و رنگ روشن و شفاف دارد اما استخوان جوشیده به علت حل شدن بعضی از مواد ان در آب، تغییر رنگ داده و سفتی آن کم تر است.

- یک قطعه استخوان مرغ را با پنس بگیرید و چند دقیقه روی شعله حرارت قرار دهید. مراقب باشید که استخوان سالم بماند سپس آن را روی میز قرار دهید و ضربه مختصری به آن وارد کنید . چه اتفاقی می افتد؟ چرا؟

جواب: به آسانی شکسته می شود زیرا رشته های پروتئینی بر اثر حرارت از بین رفته اند

- دو قطعه استخوان مشابه مرغ را بگیرید. یک تکه استخوان مرغ را به مدت یک هفته در اسید رقیق بیندازید. سپس آن را از اسید درآورید و بشویید و سختی آن را با استخوان دیگر مقایسه کنید. چه اتفاقی می افتد ؟ چر؟

جواب: استخوانی که در اسید قرار گرفته بسیار نرم است و به آسانی خم می شود زیرا اسید ترکیبات کلیسم و فسفر را در خود حل می کند و سختی استخوان را از بین می برد.

 

تجربه  کنید صحفه ی 115

-یک دست را پهلو ی خود عمود بر بدنتان نگهدارید و در کنار دیوار به گونه ای باستید که نوک انگشتان با دیوار تماس پیدا کند سپس بدون اینکه از جای خود تکان بخورید چندبار به سرعت ساعد خود را روی بازو خم کنید حال دوباره دست خود را عمود بربدنتان نگهدارید .آیا دست شما به دیوار می رسد ؟ این چه واقعی را درباره ی ماهیچه ها به شما نشان میدهد ؟

جواب : خیر ، طول ماهیچه براثر انقباض پی درپی ضمن خسته شدن کوتاهتر می شود .چون کمی درحال انقباض است

- چندبار دستتان را به سمت پایین تکان دهید و دو مرتبه امتحان کنید آ یا این با دست شما به دیوار می رسد ؟چه اتفاقی افتاده است ؟

جواب : بله .زیرا هردو ماهیچه خستگی شان برطرف شده و از حالت ا نقباض خارج شده اند و به حالت اول برگشته اند

 

.آزمایش کنید صفحه ی 136

کمی گرد مخمر را از نانوایی یا قنادی تهیه کنید .آن را به همراه کمی شکر در آب بریزید و هم بزنید مدتی صبر کنید و سپس قطره ای از آن را روی لام میکروسکوپی قرار دهید و جوانه زدن مخمرها را مشخص کنید ؟

 

آزمایش کنید صحفه ی 137

کمی نان یا خمیر آن را مرطوب کنید ، درون کیسه ای قرار داده و در جای تاریک و تا حدودی گرم قرار قرار دهید پس از دو روز کیک ها روی آن رشد می کنند مقدار کمی از کپک ها را با سوزن بردارید همراه قطره ای آب روی لام قرار دهید و زیر میکروسکوپ مشاهده کنید . سعی کنید هاگدان ها و هاگهای درون آن را ببینید . این کار را با کپک های روی یک میوه ی کپک زده انجام دهید . چه اتفاقی می افتد ؟

جواب :  درکپک نان ( زیگومیسیتها ) هاگ ها سیاه رنگ هستند و روی میله ای گرز مانند قرار دارند اما در کپک میوه ( آسکومیسیت ها ) هاگ ها تقریبا قهوه ای رنگ هستند و درون کیسه ای قرار دارند

 

مشاهده کنید صفحه ی 139

تعدادی گل نسبتا بزرگ تهیه کنید و کاسبرگ ها و گلبرگ ها ی گلها را جدا کنید .

باکمک ذره بین اجزاء درون گل را با دقت مشاهده کنید تصویر پرچم و مادگی آن ها را رسم کنید . آیا همه ی گل ها اجرائ درون گل شبیه به هم است ؟

جواب : خیر از نظر شکل ، تعداد ، و اندازه باهم تفاوت دارند

-  به وسیله ی تیغ با احتیاط مادگی را از طول برش دهید و تخمک ها را ببینید . آیا در گل های مختلف آرایش تخمک ها در تخمدان باهم متفاوت است ؟

جواب : بله هرکدام آرایش خاص خود را دارند

دانه های گرده ی درون بساک را به کمک قطره ای آب بین لام و لامل قرار دهید و زیر میکروسکوپ مشاهده کنید . پوشش خارجی آنها چگونه است ؟

جواب: به صورت یک لایه ی نازک کرک دار اطراف  هسته و سیتوپلاسم را گرفته  است .

 

آزمایش کنید صفحه ی 141

روی یک لام میکروسکوپی به کمک وازلین یک حلقه درست کنید و درون آن کمی محلول قندی بریزید « درصورت امکان می توانید از لام های دارای گودی استفاده کنید » .مقداری دانه ی گرده به محلول ها بیفزایید و روی ان را با لامل بپوشانید . سپس لام و لامل را در ظرفی قرار دهید و به مدت چند روز در محلی نسبتا گرمی نگهداری کنید . سپس لام را زیر مکروسکوپ مشاهده کنید .آن چه را می بینید توضیح دهید . چرا این اتفاق رخ داده است ؟ محل انجام این پدیده در گیاه کجاست ؟

 جواب : رشته نازک از دانه گرده جدا شده و به صورت لوله ای ادامه پیدا کرده است . زیرا دانه گرده رطوبت و مواد قندی را جذب کرده و شروع به رشد می کند . محل انجام این پدیده درون مادگی گل است به این صورت که روی کلاله رطوبت را جذب می کند و لوله گرده ی تولید شده از خامه عبور می کند و وارد تخمدان می شود .

 

مشاهده کنید صفحه 150

چند قطعه کاغذ پشت چسب دار بر چسب تهیه کرده و پوشش آنها را جدا کنید . کاغذ ها را در محل های مختلف به صورتی که طرف چسب دار آن رو به بیرون باشد ثابت کنید . چند روز بعد آنها را جمع کرده و به کمک ذره بین با دقت مشاهده کنید گوناگونی ذرات و تعداد آنها را در چند میلی متر مربع مشخص نمائید . چه نتیجه می گیرید؟(اگر این کار را با نایلون پشت چسب دار انجام دهید می توانید از میکروسکوپ برای مشاهده استفاده کنید).

جواب: نتیجه می گیریم که در هوا ذرات معلق بسیار زیادی وجود دارد که با چشم دیده نمی شود و همانطور که این ذرات به برچسب چسبیده اند به دیواره مجاری تنفس انسان نیز می چسبند و تولید بیماری های تنفسی می کنند .

 

+ نوشته شده در  جمعه 8 بهمن1389ساعت 13:57  توسط حامدسلیمی  |