X
تبلیغات
آموزشی - سیری در آزمایش های علوم
آموزش و مشاوره

 

 

 

 

 

آزمایش های علوم دوم راهنمایی

 

 


 

     

آزمایش کنید صفحه 6

آزمون 1

مواد و وسایل مورد نیاز: یک گرم مس سولفات ، آب، یک لیوان ، یک همزن شیشه ای، یک میخ آهنی 3 سانتی متری

شرح آزمایش:

به 10 میلی لیتر آب موجود در لیوان یک گرم مس سولفات بیفزایید و مخلوط را هم بزنید تا محلول شفافی به دست آید. سپس یک میخ آهنی تمیز را در لیوان بیندازید پس از چند دقیقه مشاهده های خود را یادداشت کنید

جواب: در روی میخ لایه ای از سولفات مس رسوب می کند و روکش سبز رنگی روی میخ قرار می گیرد.

آزمون 2

مواد و وسایل مورد نیاز: یک قطره چکان،سرکه، شیر، یک لیوان

شرح آزمایش

سه قطره سرکه به بیست و پنج میلی لیتر شیر موجود در یک لیوان بیافزایید . مشاهده های خود را یادداشت کنید.

جواب: شیر کم کم بسته شده و به صورت لخته درمی آید .

 

آزمون 3

موادو وسایل مورد نیاز : یک قطره چکان ، سرکه ، پوست تخم مرغ ، یک نعلبکی

شرح آزمایش :

یک قطره سرکه روی قطعه ای از پوست ی تخم مرغ که درون یک نعلبکی قرار دارد بچکانید ، مشاهده ی

 خود را یادداشت کنید .

جواب : پوست تخم مرغ پس از مدتی نرم می شود . چون  سرکه اسید است و املاح پوسته را در خود حل می کند . البته مقدار بسیار کمی گرما تولید می کند .

آزمون 4

مواد و وسایل مورد نیاز : یک نی نوشابه ، لیوان و آب آهک

شرح آزمایش :

در یک لیوان تا یک چهارم  حجم آن آب آهک بریزید و با کمک یک نی یه آرامی درون آب آهک بدمید . مشاهده ی خود را یادداشت کنید

جواب :رنگ آب آهک کدر می شود که نشانه ی وجود کربن دی اکسید است

هشدار : در آب آهک به آرامی بدمید زیرا ممکن است فشار زیاد آب آهک را روی دست و صورت شما بپاشد .مراقب باشید آب آهک به درون دهان شما وارد نشود.

آزمون 5

مواد و وسایل مورد نیاز :محلول ید، یک قطره چکان ، یک قطعه سیب زمینی، یک نعلبکی

شرح آزمایش:

یک یا دو قطره محلول ید روی سیب زمینی موجود در نعلبکی بچکانید. مشاهدهای خود را یادداشت کنید

توجه : در این آزمایش می توانید به جای سیب زمینی از یک قطعه نان نیز استفاده کنید. در هر یک از این آزمایش ها مشاهده ی کدام نشانه های زیر به شیمیایی بودن تغییر به وقوع پیوسته اشاره داشت؟ در مقابل هر عبارت شماره ی آزمون را بنویسید.

جواب: پس از مدتی رنگ سیب زمینی آبی یا آبی تیره می شود که نشانه وجود نشاسته است.

الف- یک رنگ جدید ظاهر می شود. یک رنگ جدید ظاهر می شود شماره 1و 5

ب - ماده ی جامدی تشکیل می شود. ماده ی جدید تشکیل می شود . شماره 2

ج- نور یا گرما آزاد می شود. نور یا گرما آزاد می شود شماره 3

د- حباب های گاز تشکیل می شود . حباب های گاز تولید می شود شماره 4

 

آزمایش کنید صفحه 8

مواد و وسایل مورد نیاز:

یک لیوان، یک لوله آزمایش، یک قرص جوشان، یک نوشابه گازدار، سرکه، آب ، جوش شیرین (سدیم دی کربنات) یک همزن، چراغ الکلی، یک قطره چکان

شرح آزمایش:

مقداری آب در لوله ی آزمایش بریزید و آن را روی چراغ الکلی گرم

کنید تا به جوش بیاید . آیا در این جا یک تغییر شیمیایی رخ داده است ؟

 

 

 

جواب :  خیر -  فقط آب بخار شده و تغییر حالت داده است .

2 – دریک نوشابه گاز دار را باز کنید . چه مشاهده می کنید ؟ آیا با یک تغییر شیمیایی روبه رو شده اید ؟

جواب : حباب های گاز از شیشه نوشابه خارج می شوند . خیر چون گاز به صورت محلول درمایع بوده و خارج می شوند

3- یک چهارم یک قرص جوشان را در آب درون یک لیوان بیاندازید . آیا یک تغییر شیمیایی رخ داده است ؟ از کجا به این موضوع پی بردید ؟

جواب : بله . چون قرص جوشان با آب یک واکنش انجام داده و شروع به جوشیدن می کند و گاز کربن دی اکسید تولید می کند .

4- یک لیوان پر از آب سرد را روی میز قرار دهید تا به دمای اتاق برسد . چه مشاهده می کنید ؟ آ یا نشانه ای از انجام شدن یک تغییر شیمیایی می بینید ؟

جواب : در سطح خارجی لیوان قطره های آب تشکیل می شود .چون براثر میعان بخار آب این عمل انجام می گیرد.

5- مقدار ی جوش شیرین در لوله آزمایش بریزید و روی آن چند قطره سرکه بیفزاید چه مشاهده می کنید؟ آیا یک تغییر شیمیایی رخ داده است ؟

جواب : شروع به جوشیدن می کند و حباب های گاز تولید می شود .بله چون جوش شیرین را سرکه واکنش انجام داده و گاز کربن دی اکسید تولید می شود .

الف ) وجه مشترک همه ی آزمایش های بالا چیست ؟

جواب : در همه ی آزمایش ها مواد دچار تغییر شیمیایی شده است .

ب ) از اجزاء این آزمایش ها چه نتیجه ای می گیرید ؟

جواب : نتیجه می گیریم  که در بعضی تغییرات ماده ی جدید ی تولید نمی شود ( تغییر فیزیکی ) اما در بعضی تغییرات مواد جدیدی به وجود می آید ( تغییر شیمیایی )

 

آزمایش کنید صفحه 17

آب اکسیژنه یا هیدروژن پراکسید مایعی بی رنگ، بسیار سمی و به شدت سوزش آور است . در صنعت از محلول آب اکسیژنه در آب برای سفید کردن پارچه های رنگی و خمیر کاغذودر بیمارستان ها برای ضد عفونی کردن زخم ها استفاده می شود این محلول ها را دربطری های تیره در آزمایشگاه ها و بیمارستان ها نگاه داری می کنند. محلول آب اکسیژنه بر اثر گرما یا تابش نور به آب و گاز اکسیژن تجزیه می شود.

گاز اکسیزن + آب(گرما یا نور)                               آب اکسیژنه

دو لیوان بردارید و در هر یک، تا نیمه، محلول هیدروژن پراکسید(آب اکسیژنه) بریزید. سپس یک میخ آهنی زنگ زده را درون یکی از لیوان ها بیندازید و با دقت محلول هر دو لیوان را نگاه کنید .

مشاهده های خود را بنویسید .

1-     واکنش تجزیه ی هیدروزن پراکسید در کدام لیوان سریع تر است؟ چگونه به این موضوع پی بردید؟

جواب:  در لیوانی که آهن زنگ زده وجود دارد. به خاطر تولید حباب های زیادتری در آن که نشان دهنده سرعت واکنش است.

2-     آیا واکنش تجزیه ی هیدروژن پراکسید گرماده یا گرماگیر است؟ چگونه ادعای خود را ثابت می کنید؟ 

جواب: گرماده، با قرار دادن دماسنج در محلول مشاهده می شود که دما بالا می رود

3-     چگونه می توان ثابت کرد که آهن یا زنگ آهن، کدام یک کاتالیزگر این واکنش بوده است؟

جواب: با مقایسه دو لیوان یکی با آهن و دیگری با زنگ آهن مشاهده می گردد که در لیوان که زنگ آهن است حباب های زیادتری تشکیل می شود.

 

آزمایش کنید صفحه 18

مواد و وسایل مورد نیاز: یک حبه قند، چراغ الکلی، یک سیم نازک مسی، خاک گلدان

شرح آزمایش

یک سر سیم نازک مسی را به دور یک حبه قند حلقه کرده، محکم کنید . سپس مطابق شکل حبه قند را روی شعله ی چراغ الکلی قرار دهید. چه مشاهده می کنید؟ حبه قند را از شعله بیرون بکشید. در این حالت چه مشاهده می کنید؟ اکنون بخشی از حبه قند را در خاک گلدان فرو برید و دوباره مراحل پیش را تکرار کنید. مشاهده های خود را یادداشت کنید. از مقایسه ی این مشاهده ها با مشاهده های قبلی چه نتیجه ای می گیرید؟ چرا؟

جواب:حبه قند ذوب شده و زرد مایل به قهوه ای می شود و بوی مخصوص

تولید می کند.

-  حبه قند قهوه ای شده و سفت می شود.

-  وقتی حبه را در خاک گلدان فرو کنیم سپس روی شعله نگه داریم می جوشد و با شعله آبی شروع به سوختن می کند در مرحله دوم سرعت واکنش بیش تر است زیرا مواد موجود در خاک گلدان به سوختن کمک می کند و می توان این مواد را نوعی کاتا لیزگر دانست.

 

آزمایش کنید صفحه 23

آزمایشی را طراحی و اجرا کنید که نشان دهد نور به خط راست منتشر می شود . نام وسایل مورد نیاز و شرح آزمایش را بنویسید و به کلاس گزارش کنید.

وسایل مورد نیاز : یک شمع – سه تکه مقوای مربع یا مستطیل شکل – خط کش 50 سانتی

شرح آزمایش:                                 

ابتدا شمع را روشن کرده و شمع ذوب شده را روی میز بریزید و شمع را روی آن بچسبانید. سه تکه مقوای مربع یا مستطیل  شکل به دلخواه انتخاب و روی هر کدام یک سوراخ ایجاد کنید آنها را در فاصله 20 یا 30 سانتی متر از همدیگر روی میز قرار دهید از طرف دیگر جلوی یک چشم خود را بگیرید و با یک چشم دیگر از درون سوراخ به شمع نگاه کنید. آنقدر مقواها را جابه جا کنید تا شمع را ببینید سپس با استفاده از خط کش محل قرار گرفتن چشم، سوراخ ها و شمع را کنترل کنید. مشاهده می شود که همه ی آنها در روی یک خط مستقیم قرار دارند.

نتیجه: نور همیشه در مسیر مستقیم حرکت می کند.

 

ج

آزمایش کنید صفحه 24

سه صفحه یکی از مقوا، یکی از شیشه و دیگری از کاغذ پوستی تهیه کنید و از پشت هر کدام به یک لامپ مهتابی روشن نگاه کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید . فهرستی از جسم های مختلف که مشابه یکی از سه جسم بالا باشند، تهیه و نتیجه را در گروه بحث کنید.

جواب: پشت صفحه مقوا چیزی دیده نمی شود و نور عبور نمی کند ، پشت صفحه ی پوستی تصویر نامشخص پیداست و مقدار کمی نور عبور می کند ، در پشت صفحه ی شیشه ای لامپ مهتابی کاملا ً مشخص است یعنی نور را به خوبی از خود عبور می دهد .

فهرست بعضی از مواد مثل (نایلون، پلاستیک، کاغذ، تخته ، پارچه)

 

 

 

آزمایش کنید صفحه 29

روی یک میز صفحه ای کاغذ قرار دهید و یک آینه معمولی مستطیل شکل را، عمو بر سطح میز، روی کاغذ بگذارید. از نقطه o خطی را عمود بر سطح آینه روی کاغذ رسم کنید . به کمک چراغ قوه مانند چراغ قوه صفحه پیش یا یک چراغ قوه لیزری، یک باریکه نور را روی سطح میز به آینه بتابانید . زاویه ی بین پرتوی تابش و خط عمود بر آینه را زاویه ی تابش می نامیم . زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود بر آینه زاویه ی بازتاب نام دارد . اکنون با تغییر دادن  مکان چراغ قوه، زاویه باز تابش را مطابق جدول روبرو تغییر دهید ودر هر نوبت ، زاویه باز تاب را یادداشت کنید . توجه کنید که همواره پرتوی تابش روی سطح میز به آینه برخورد کند تا پرتوی بازتاب نیز روی صفحه ی میز واقع شود.

پرتو تابش

پرتو بازتابش

زاویه تابش

زاویه بازتابش

α

β

نکته 1:  همیشه زاویه تابش با زاویه بازتابش برابر است

نکته 2:  همیشه  α    به   β  برابر است

نکته 3 : زاویه تابش (i ) و زاویه بازتابش (r) نشان می دهیم

 

 

 

 

 

 

 


آزمایش کنید صفحه 32

شمع روشنی را روبه روی یک آینه ی کاو و نزدیک به آن قرار دهید تصویر شمع را در آینه مشاهده کنید سپس شمع را به آهستگی از آینه دور و به کانون نزدیک کنید . تغییراتی را که در تصویر ایجاد می شود مشاهده و یادداشت نمایید .آنگاه مطابق شکل صفحه ای را روبروی آینه و در فاصله ای دورتر قرار دهید . شمع روشن را در پشت کانون  قرار دهید و آنقدر جابه جا کنید تا تصویر واضحی از شمع روی صفحه ، تشکیل می شود.

به این تصویر که روی پرده تشکیل می شود ، تصویر حقیقی می گوییم

1-     از این آزمایش چه نتیجه ای می گیرید؟ نتیجه های به دست آمده را در دفتر علوم یادداشت و در گروه بحث کنید

جواب:  نتیجه می گیریم که اندازه و نوع تصویر در آینه مقعر بستگی به محل قرار گرفتن جسم دارد . اگر جسم در فاصله کانونی باشد  تصویر مجازی و مستقیم است اما اگر جسم در خارج از فاصله کانونی باشد تصویر حقیقی بر روی پرده وارونه است.

2-     همین آزمایش را با آینه کوژ نیز انجام دهید . آیا می توانید تصویری روی صفحه تشکیل دهید؟

جواب: خیر، زیرا در آینه های کوژ تصویر همیشه مجازی بوده و روی پرده تشکیل نمی شود

3-     از آینه های کاو و کوژ در موارد مختلفی استفاده می شود. تحقیق کنید و این موارد را پس از بحث در گروه به کلاس گزارش کنید.

جواب: از آینه مقعر در دندان پزشکی – درون چراغ اتومبیل و از آینه محدب در آینه بغل راننده در اتومبیل و سرپیچ جاده ها استفاده می شود .

 

مشاهده کنید صفحه 34

1-     یک کاسه را روی میز بگذارید و سکه ای را در کف آن قرار دهید.

2-     پشت میز طوری بایستید که بتوانید سکه را درست از لبه کاسه ببینید. حالا کمی عقب تر بروید تا دیگر سکه دیده نشود. بدن خود را درست در همین حالت نگه دارید.

3-     از دوست خود بخواهید در کاسه به آرامی آب بریزد تا کاسه پر شود چه مشاهده می کنید؟

جواب: وقتی که بدن عقب کشیده شود نور از سکه به چشم ما نمی رسد در نتیجه دیده نمی شود اما وقتی آب درون کاسه ریخته می شود نوری که از آب وارد هوا می شود شکسته شده و کچ می گردد در نتیجه به چشم ما می رسد و سکه قابل دیدن است.

 

 

آزمایش کنید صفحه 36

پاشیده شدن نور خورشید با منشور با هر جسم شفافی که به شکل منشور باشد ، مثلا ً بدنه ی شفاف یک خودکار ، امکان پذیر است؛ اما برای این که بتوان روی دیوار اتاق یا کلاس خود یک طیف مشخص و بزرگ تشکیل دهید، می توانید یک ظرف بزرگ را از آب پر کنید. و آن را درمقابل نور آفتابی که از پنجره به درون اتاق می تابد قرار دهید. سپس یک آینه تخت را به طور کج درون آب قرار دهید . در این حالت قسمتی از آب که جلوی آینه قرار دارد مانند یک منشور عمل می کند . ظرف را آن قدر جابه جا کنید تا طیف را به طور مشخص روی دیوار ببینید . اگر دیواره کلاس یا اتاق رنگی است یک مقوای سفید در محل تشکیل طیف بچسبانید تا رنگ های طیف را به درستی مشاهده کنید . ترتیب قرار گرفتن نورهای رنگی را یادداشت کنید .

جواب: به ترتیب از بالا به پایین : قرمز- نارنجی- زرد- سبز- آبی- نیلی- بنفش

مشاهده کنید صفحه 39

گلوله ی آهنی کوچکی را با نوار چسب به یک نخ سبک ببندید و آن را مطابق شکل از میله ی صافی بیاویزید به وسیله ای که ساخته اید آونگ ساده

 

 


گفته می شود آونگ را از راستای قائم حدود 15 درجه منحرف کرده و رها کنید. حرکت آونگ را به دقت مشاهده کنید و نتیجه مشاهدات خود را به کلاس گزارش کنید.

جواب : دوره نوسان آونگ حتی با کم شدن دامنه ی نوسان ثابت می ماند .

 

آزمایش کنید صفحه 40

فنری را مطابق شکل  از یک نقطه آویزان کنید و وزنه ای را به انتهای آن متصل سازید و وزنه را با دست خود ساکن نگه دارید. سپس وزنه را کمی پایین کشیده و رها کنید و هم زمان به وسیله یک زمان سنج (مثلا ً ثانیه شمار ساعت خودتان)، زمان چند نوسان(بالا و پایین رفتن) وزنه را اندازه بگیرید . با تکرار آزمایش جدول زیر را کامل کنید .توجه داشته باشید که یک نوسان، شامل یک رفت و برگشت وزنه است. نتیجه آزمایش را تفسیر کنید.

جواب: دوره نوسان در تمام آزمایش ها یکسان است هرچه تعداد نوسان زیادتر باشد دقت آزمایش بیشتر است.

شکل پایین نشان دهنده ی یک نوسان کامل است

 

 

 


مشاهده کنید صفحه 43

در ظرف نسبتا ً بزرگی آب ریخته و روی آن توپ سبک و کوچکی قرار دهید. بعد از آن که آب و توپ به حالت سکون درآمدند، با انگشت خود ضربه های متوالی ، در راستای عمود بر سطح آب وارد کنید و حرکت توپ را مشاهده کنید.

الف) آیا توپ در راستای افقی در سطح آب جابه جا می شود؟ آیا به شما نزدیک می شود یا از شما دور می شود؟

جواب: توپ در راستای افقی جابه جا نمی شود و فاصله آن از دست ما ثابت می ماند

ب) آیا توپ در راستای عمودی بالا و پایین می رود؟

جواب:در راستای قائم توپ بالا و پایین می رود یعنی وقتی موج به توپ می رسد آن را وادار به نوسان می کند.

آزمایش کنید صفحه 45

یک سر طنابی را خودتان بگیرید و سر دیگر آن را به دست دوستتان بدهید و آن را به حال کشیده نگه دارید . از دوستتان بخواهید ضربه ای در راستای عمود به طناب وارد کند وقتی نوسان ایجاد شده به دست شما رسید چه اتفاقی می افتد؟ آیا وارد شدن ضربه طناب را حس میکنید؟ از این آزمایش چه نتیجه ای می گیرید؟

جواب: بله وقتی که تغییر شکل طناب به دست برسد به دست ضربه وارد می کند

و می خواهد طناب را از دست انسان بکشد که این نشان دهنده این است که موج،

دارای انرژی است.

تفسیر کنید 47

اگر یک بلندگوی کوچک را زیر سرپوش شیشه ای قرار دهیم و آن را به جریان برق وصل کنیم تا صدا تولید کند، سپس هوای زیر سرپوش را به وسیله ی تلمبه ای تخلیه به تدریج خارج کنیم مشاهده می کنیم که صدای بلند گو به تدریج کمی شود تا زمانی که دیگر تقریباً صدایی را نمی شنویم. چرا؟

جواب: علت آن است که صوت در خلاء منتشر نمی شود و اگر صدای ضعیفی گاهی شنیده شود از راه تماس بدنه بلندگو با کف پوش یا میز یا چیز دیگر است.

 

آزمايش كنيد صفحه54

مقداری  يخ را از قسمت يخ ساز يخچا ل بيرون آوريد ودر يك ظرف شيشه اي نشكن يا ظرف فلزي بريزيد يك دماسنج را به گونه اي در ظرف قرار دهيد كه مخز ن آن با كف در تما س نباشد دماي يخ را اندازه گيري كنيد و در دفتر خود بنو يسيد سپس ظر ف را در يك جا ي گرم مثلا در مقا بل آ فتاب بگذاريد ودماي آن را هر 2دقيقه يك بار بخوانيد وياداشت كنيد آيا دماسنج افزايش دما نشان مي دهد؟ آزمايش را آن قدر ادامه دهيد تا يخ كاملاً ذوب شود پس از ذوب شدن يخ باز هم مدتي آن را گرما دهيد ودما را مرتباً يادداشت كنيد.تا زماني كه تمام يخ ذوب نشود دماي محلول آب ويخ ثابت

مي ماند نتيجه مي گيريم كه گرماي مصرف شده  صرف تبديل يخ به آب شده است پس از ذوب كامل يخ دماي آب شروع به بالا رفتن مي كند.

آزمايش كنيد صفحه 57

يك ميله ي فلزي يك ميله ي شيشه اي ودو عدد پونز تهيه كنيد يك پو نز را به كمك چند قطره اشك شمع روي ميله ي فلزي وپونز ديگري را روي ميله شيشه اي بچسبا نيد حال سر ميله ها را با كمي فاصله بالاي شعله ي چراغ الكلي يا شمع نگه داريد چه مشاهده مي كنيد؟ چه نتيجه ای  مي گيريد؟

جواب :.پونزي كه كه به ميله فلزي وصل است زودتر مي افتد نتيجه مي گيريم كه رسانايي فلز از شيشه بیشتر  است وگرما را سريعتر منتقل مي كند.

 

آزمایش کنید صفحه 58

1: هوا را رنگ کنید

یک جعبه مقوایی را دردار و بزرگ تهیه کنید یکی از دیوار های جعبه را ببرید و به جای آن نایلون شفاف بچسبانید تا بتوانید داخل جعبه را ببینید روی در و روی دیواره ی مجاور آن دو سوراخ به قطر سه سانتی متر ایجاد کنید

 

 

 

 


مطابق شکل حالا یک شمع کوتاه را طوری در داخل جعبه قرار دهید که زیر سوراخ روی در قرار گیرد شمع را روشن کنید و در جعبه را بگذارید حالا یک قطعه چوب نیم سوخته را که در حال دود کردن است نزدیک سوراخ دیگر بگیرید چه مشاهده می کنید ؟ آیا می توانید مسیر حرکت هوا را درون جعبه مشخص کنید ؟

جواب : دود به درون جعبه وارد می شود –بله از سمت سوراخ زیر چوب نیم سوخته به سمت شمع راست

2 : آب را رنگ کنید

یک ظرف بزرگ فلزی یا شیشه نشکن تهیه کنید و آن را تا نیمه از آب پر کنید یک قطره چکان را پر از جوهر کنید و به آرامی در یک گوشه از کف ظرف بگذارید حالا شعله شمع یا شعله چراغ الکلی را زیر یک گوشه دیگر ظرف قرار دهید چه مشاهده می کنید ؟ آیا می توانید مسیر حرکت آب درون ظرف را رسم کنید .

در وسیله ای که در شکل می بینید همین آزمایش به صورتی دیگر انجام می شود در لوله ی شیشه ای به شکل روبرو وقتی نقطه ی کناری گرم می شود آب در لوله به جریان در می آید و قطره های جوهر در آب پخش می شود .2 : قطره های جوهر به حرکت در می آیند – بله از سمت جوهر به سمت محلی که گرما داده می شود درپایین ظرف .

 

آزمایش کنید صفحه 60

1 : در یک لوله آزمایش کمی یخ بریزید و روی یخ یک قطعه توری فلزی بیندازید تا یخ را در کف لوله نگه دارد در یک لوله آزمایش دیگر فقط کمی یخ بریزید سپس هر دو لوله را تقریباً پر از آب کنید

2 : قسمت بالای لوله اول و قسمت  پایین لوله دوم را مطابق شکل روی شعله ی چراغ الکلی بگیرید چه مشاهده می کنید ؟ در کدام لوله یخ زودتر آب می شود ؟

جواب: در لوله اول آب بجوش می آید بدون آن که یخ ذوب شود در لوله دوم یخ شروع به ذوب شدن می کند و پس از ذوب شدن آب گرم شده به جوش می آید .

1 : نتیجه می گیریم آب رسانای خوبی نیست زیرا گرما را به یخ منتقل نکرد .( در لوله ی اول )

سوال : درکدام لوله جریان همرفتی به وجود می آید ؟در لوله دوم زیرا جریان همرفتی همیشه از پایین به بالا برقرار است .

آزمایش کنید صفحه 63

مقدار انرژی تابشی یک جسم علاوه بر دمای جسم به رنگ آن هم بستگی دارد مثلاً اگر در دو ظرف آهنی یکی به رنگ سیاه و دیگری به رنگ نقره ای براق به اندازه یکسان آب داغ بریزید و در هر کدام یک دماسنج قرار دهید مشاهد ه می کنید که دمای یکی از آن ها با سرعت بیش تری پایین می آید : یعنی میزان تابش آن بیشتر است .

 

آزمایش کنید تا متوجه شوید کدام یک تابش بیشتری دارد با توجه به نتیجه این آزمایش توضیح دهید که چرا بالون های هوای گرم را که قرار است به مدت طولانی در هوا حرکت کند به رنگ نقره ای می سازد ؟

جواب :  دمای ظرفی که رنگ سیاه دارد با سرعت بیش تری پایین می آید زیرا رنگ سیاه سریعتر تابش را جذب کرده و آب زود سرد می شود چون رگ نقره ای براق و شفاف است و انرژی را با سرعت کم تری جذب می کند در نتیجه هوای گرم درون بالن دیرتر سرد می شود تا مدت طولانی تری در فضا بماند .

 

آزمایش کنید صفحه 67

مقداری الکل روی دست خود بریزید و به آن فوت کنیدچه اتفاقی می افتد؟ چرا ؟

آیا می توانید توضیح دهید که چرادرقدیم آب را برای خنک شدن داخل کوزه نگه داری می کردند ؟

جواب : دست ما احساس سرما می کند زیرا الکل به سرعت تبخیر شده و گرمای زیادی را از دست ما می گیرد چون کوزه از گل و رس پخته ساخته شده مقداری از آن آب درون آن به بیرون تراوش می کند آب سطح کوزه برای تبخیر شدن گرما را از درون کوزه گرفته و آب درون آن خنک می شود .

                                                                                             

 

آزمایش کنید صفحه 98

یک بطری پلاستیکی نوشابه را به طور کامل از آب پر کنید و در آن را محکم ببندید بطری را به مدت چند ساعت در جا یخی یخچال قرار دهید آن گاه ببینید چه روی داده است ؟ چه عواملی سبب این روی داد شده است؟

جواب : بدنه بطری شکاف بر داشته و پاره شده است افزایش حجم آب بر اثر انجماد باعث این رویداد می شود .

 

آزمایش کنید صفحه 111

یکی از راه های عبور مواد از غشاء سلول انتشار است بر اساس پدیده انتشار مولکول های مواد از جایی که غلظت آن ها زیاد است . در جایی که غلظت کم تری دارند جابه جا می شوند این حرکت اتفاقی است، وتا زمانی ادامه پیدا می کند که غلظت مولکول ها دردو محل مجاور مساوی شود انتشار در مولکول های گازها ومایعات صورت می گیرد.

ودربدن جانوران   نقش بسیارمهمی در انتقال گازها تنفسی جذب غذا وانتقال موادبین خون و سلولها دارد آیا میتوانید مثالی از انتشار در گاز ها بگویید؟

از یک قطعه سیب زمینی پوست کنده چهار خلال کاملا ً یک اندازه ویک شکل به ابعاد تقریبی انگشت کوچک تان تهیه کنید چهار لیوان کوچک انتخاب کرده در سه لیوان حدود سه برابر حجم سیب رمینی ها آب ریخته سپس به دو تا از لیوان ها شکر اضافه کنید سیب زمینی ها را در لیوان ها گذاشته ویک روزآن هارا در جای خنکی قرار دهیدسپس آزمایش های زیر را انجام دهید

.1-قطعه های سیب زمینی را خوب لمس کنید محکم است یا نرم ؟ (محکم البته نه خیلی سفت )

دراین آزمایش سیب زمینی شماره ی 4 آب خود را از دست داده است کدام یک از قطعات دیگر به آن شبیه شده اند ؟ چرا؟

طول قطعات را اندازه بگیرید .آیا دلیلی وجود دارد که بگوییم آب وارد سلول های سیب زمینی شده است یا از آن ها خارج شده است؟  آیا نتایج آزمایش شما با پدیده ی انتشار قابل توجه است.

جواب : البته نه خیلی سخت شماره ی 2و3 چون غلظت محلول درون ظرف ها از سیب زمینی بیشتر است در نتیجه سیب زمینی ها آب را از دست می دهد.

2-بله چون مواد همیشه از محیط غلیظ وارد محیط رقیق مشوند پس در شماره1 وارد سیب زمینی شده است ودر شماره 2 و3 آب خارج شده  است و مواد قندی وارد سیب زمینی شده ودر شماره ی 4 هم آب خارج است وتغیر حجم خلالهای سیب زمینی نشانگر این واقعیت است.

3-بله زیرا در ظرف (1)غلظت آب درون ظرف بیشتر از سیب زمینی است بنابراین مولکول های آب وارد سیب زمینی شده وحجم آن زیاد می شود در ظرف(2)غلظت مولکو لهای اب نسبت به ظرف (2)کمتر شده است بنا بر این اب کمتری وارد خلال سیب زمینی شده است.

درظرف 3 غلظت مولکول آب بسیار کمتر از ظرف های 1و2 و حتی خلال سیب زمینی است . بنابراین این بارآ ب از خلال سیب زمینی خارج شده و وارد ظرف می شود و حجم سیب زمینی کم می شود . در ظرف 4 آبی وجود ندارد . بنابراین آب درون خلال سیب زمینی از آن خارج می شود و وارد محیط می شود ( بصورت بخار ) بنابراین حجم سیب زمینی بسیار کمتر می شود.

 

مشاهده کنید صفحه    113

مشاهده ی سلول های مخاطی دهان

یک قاشق کوچک یا یک اسپاتول کاملا ً تمیز را به دهان برده ولبه ی آن را روی سطح داخلی گونه ی خود محکم وآرام به سمت جلو بکشید محلول جمع آوری شده را روی لام گسترش دهید لام را کمی روی شعله چراخ الکلی حرکت دهید تا گرم شده محلول روی لام ثابت شود چند قطره محلول رقیق رابه آن اضافه کنید چند دقیقه بعد رنگ اضافه را با کمی آب شست و شو دهید نمونه را زیر میکروسکوپ مشاهده کنید نمونه ی خود را با سلول های پوسته ی داخل فلس پیاز که دردبستان مشاهده کرده بودید مقایسه کنید سلول ها چگونه در کنار هم قرار گرفته اند.؟( ازهم جدا)

-  هسته ی سلول ها در کدام قسمت قرار دارند؟ جواب : تقریباً در مرکز سلول

- جایگاه آن را با سلول پیاز مقایسه کنید شکل سلول ها در مقایسه با سلول های پیاز چگونه است ؟

جواب :در سلول هی پیاز هسته در یکی از کناره های سلول قرار گرفته است.

سلول های داخل گونه تقریباً شکل ندارد ولی شکل های پوسته پیاز منظم و یکنواخت است.

-  چگونه می توانید بزرگی سلول ها را زیر میکروسکوپ تعیین کنید؟

جواب: ابتدا باید قطر میدان دید میکروسکوپ را اندازه گرفت سپس تعیین کرد که روی این قطر چند سلول است. سپس با تقسیم

قطر به بزرگی سلول مشخص می شود.

 

آزمایش کنید صفحه ی124

شناسایی و مشاهده نشاسته

1-اگر کمی محلول یُد را روی مواد غذایی مختلف را بچکانید می توانید وجودنشاسته را در آن ها بررسی کنید.

2-تعدادی لام و لامل به همراه چند جوانه ی گندم چند دانه ی ذرت پخته شده یا کنسرو شده قطعه ای سیب زمینی،  چند دانه برنج خیس خورده و قطعه ی کوچک موز فراهم کنید یک جوانه ی گندم یک دانه ی ذرت و مقدار بسیار کمی موز را روی لام له  کرده وآن ها را با لامل بپوشانید سیب زمینی را به گونه ای کنار لام بکشید که عصاره ی آن روی لام جمع شود سپس لام را روی آن قرار دهید کمی لعاب

 برنج روی لام ریخته لام را روی آن بگذارید.

هر لام را زیر میکروسکوپ قرار دهید و هنگام مشاهده کمی محلول یــد کنار لام قرار دهید تا به آرامی زیرآن پخش شود خوب دقت کنید تا رنگ گرفتن دانه های نشاسته رادر هرمورد رسم کنید چه تفاوت هایی می بینید.؟

 

آزمایش کنید صحفه ی 126

شناسایی لیپیدها

1-مقدارکمی ماده ی چربی را در یک ظرف خشک بریزید.

2-در حدود 2 میلی لیتر الکل به آن اضافه کنید.

3-آن ها را هم بزنید تا چربی کاملا  در الکل حل شود .

4-محتوات ظرف را در لوله ی آزمایش دیگری صاف کرده سپس به آن 2میلی لیتر آب اضافه کنید تغییراتی را که می بینید یاداشت کنید وجود چربی را با کشیدن دانه های روغنی گردو و بادام یا هر ماده ای که حدس می زنید در آن چربی وجود  دارد؟ برروی کاغذ می توان نشان داد. یک قطره روغن ویک قطره آب روی قطعه ی کوچک از کاغذ کاهی بریزید.

زیرمیکروسکوب وضعیت این دولکه ونفوذآنهادر الیاف کاغذرا مقایسه کنید پس ازچنددقیقه چه تفاوتی می بینید؟

جواب:  ابتداچربی درالکل حل شده ومحلول زلال تولید می کندوقتی چند قطره آب اضافه شودفورارنگ محلول شیری و تیره می شودکه نشان دهنده ی وجود چربی است.

 وضعیت:مولکول های چربی درشت ودر سطح کاغذقرارمیگیرند اما مولکول های آب گریز بوده ودر شکاف الیاف فرو میروند.

نفوذ:چربی درکاغذ نفوذ نمیکندولی آب نفوذ میکند.

 

آزمایش کنیدصفحه ی142

گوارش لیپیدها

1 -.سه لوله ی آزمایش رابا اعداد1و2و3شماره گزاری کنید وبه هریک

 حدود10میلی لیترآب بریزید.

2.به هرلوله چندقطره روغن مایع خوراکی اضافه کنید.

3.به اندازه ی یک عدس جوش شیرین به لوله ی شماره ی2اضافه کنید.

4.چند قطره مایع ظرف شویی به لوله ی شماره 3اضافه کنید دهانه ی هر سه لوله را ببندید و آن هاراخوب تکان دهید تا آب و روغن کاملا مخلوط شوند سپس 10دقیقه صبر کنید.

چه تفاوتی در وضعیت لوله ها ایجاد شده است دلیل آن چیست؟

کسانی که با کشتار گاه سروکار دارندمیتوانند ازکیسه صفرای گاویا گوسفند مقداری مایع صفرا تهیه کند.

اگر به این دسترس داریدمقداری صفرا تهیه کنیدو به جای مایع ظرف شویی چند قطره از آن رادر لوله ی شماره ی3 بریزیددر این صورت آزمایش شما به حالت طبیعی(گوارش لیپید دربدن) شبیه تر خواهد بود.  

جواب :  درلوله ی شماره ی1و2چربی بدون تغییر می ماند اما درلوله ی شماره 3رنگ محلول زلال می شود زیرا چربی در مایع ظرف شویی حل شده است صفرا نیز ماننده مایع ظرف شویی موجب حل شدن چربی می شود.

 

 آزمایش کنید صفحه ی142

گوارش پروتئین ها

 1 - .سفیده ی یک تخم مرغ پخته را خرد کنید وقطعات آن را در چهار لوله ی آزمایش 1.2.3.4بریزید.

- به لوله ی شماره ی1ده میلی لیتر آب اضافه کنید.

- به لوله شماره ی2ده میلی لیتر محلول پپسین اضافه کنید.

- به لوله ی شماره ی3ده میلی لیتر هیدروکلریک اسید رقیق اضافه کنید.

- به لوله ی شماره ی4 ده میلی لیتر پپسین و2 قطره محلول اسید اضافه کنید .

2. چهار لوله را برای چند ساعت ویا به مدت یک شب در جای نسبتا گرمی  در حدود های دمای بدن بگذارید.

3 .مایع درون لوله ها را با هم مقایسه کنیدچه تفاوتی درآن ها ایجاد شده است دلیل آن چیست؟

جواب : سفیده ی تخم مرغ سه لوله ی اول چندان تغییری نمی کند اما درلوله ی شماره ی چهار  سفید ه ی تخم مرغ حل شده است زیرا پپسین معده در مجاورت اسید موجب هضم پروتئینها می شود وسفیدی تخم هم چون نوعی پروتئین است پس هضم شده است.

 

آزمایش کنید صفحه ی 158

مشاهده ی گردش خون

مطابق شکل کتاب ، مقداری پنبه ی خیس را دردو طرف یک ماهی کوچک زنده قرار دهید و ماهی را از پهلو طوری دریک ظرف  شیشه ای بگذارید که دم آن به حالت پهن شده قرار بگیرد . ظرف را به همین شکل زیر میکروسکوپ بگذارید به طوری  که دم ماهی زیر عدسی شئی میکروسکوپ واقع شود . از بزرگنمایی کم میکروسکوپ استفاده کنید .

1 – سرعت عبور خون در رگهای  با قطر متفاوت چگونه است ؟

جواب : هرچقدر قطر رگ زیادتر باشد خون سریعتر حرکت می کند

2 – آیا جریان خون دررگها یکطرفه است یا دوطرفه ؟

جواب : همیشه یکطرفه است

3 – حرکت گلبول های قرمز از درون مویرگها چگونه است ؟

جواب : چون مویرگ ها بسیار نازک هستند ، حرکت بسیار کند و گلبول ها بصورت یک ردیف حرکت میکنند.

 

آزمایش کنید صفحه ی 163

اندازه گیری حجم هوای دم و بازدم

1 – شیشه ی بزرگی را مطابق شکل کاملا پر از آب کنید و آن را وارونه در تشت آب بزرگی قرار دهید .یک نفس عمیق بکشید و تا حد ممکن هوای داخل شش ها را از راه لوله ی لاستیک به داخل شیشه بفرستید .شما با مدرج کردن بدنه ی شیشه به آسانی می توانید حجم هوایی را که در نفس کشیدن معمولی یا نفس عمیق  شما به شش ها وارد شده یا از آن خارج می شود اندازه بگیرید .

جواب : چون شیشه مدرج است با توجه به اختلاف سطح آب درون ظرف ، حجم هوا به دست می آید .

روش دوم در کتاب موجود است .

 

آزمایش کنید صفحه ی 164

1 – مقداری آهک را در آب حل کرده و با کاغذ صافی آن را کاملا صاف کنید .

2 – آب آهک را در شیشه ای بریزید و به وسیله ی یک نی  نوشابه چند ثانیه در آن بدمید .

-  چه تغییری در محلول آب آهک صورت می گیرد :

جواب : آب آهک کدر می شود

-  از کجا بفهمیم که این تغییر مربوط به وجود کربن  هوای بازدم است ؟ از آنجایی که با وارد کردن هوای معمولی با یک تلمبه به داخل آب ، سطح آب کدر نمی شود .

 

مشاهده کنید صفحه166

یک شُش گوسفند سالم تهیه کنید و پس از مشاهده ی آن به پرسش های زیر پاسخ دهید:

1-   نای و نایژه ها چه خصوصیاتی دارند؟ (با لمس کردن پاسخ دهید.)

جواب: لوله های که سطح ناصاف دارند و جنس آنها غضروفی می باشد

2-   شش ها در موقع لمس کردن (قبل و بعد از دمیدن در نای) چگونه س می شوند؟

جواب: بعداز دمیدن در نای :حجم زیاد و کمی سفت و رنگ آن روشن می باشد

قبل از دمیدن در نای: حجم کم و بسیار نرم و شل و تیره رنگ می باشد

3-  رنگ شش ها مربوط به چیست؟

جواب: مربوط به سلول های پهن و نازکی است که مویرگ های زیاد دارد

4-  قسمتی از شش را برش دهید . در محلّ برش چه چیزهایی مشاهده می شود؟

جواب: حفره های اسفنجی شکل دیده می شود که نشان دهنده ی وجود کیسه های هوایی بسیار زیاد می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه 8 بهمن1389ساعت 13:54  توسط حامدسلیمی  |